Skip to main content
Geef mij je hand

News flash! Het stemmetje in ons hoofd spreekt lang niet altijd de waarheid

‘Ik kan het niet’, zei ze tegen me. Ik geloofde er geen snars van en dat vertelde ik haar ook. Ik zag precies in de tekst waar ze de draad was kwijtgeraakt. Ik wees haar erop, ze zag het en wist precies wat ze moest doen om er een betere tekst van te maken. Ze had het ik-kan-het-niet-stemmetje aan het roer gelaten, een stem die helemaal niet de waarheid sprak. Natuurlijk kon ze het wel, ze werd alleen gegijzeld door haar eigen gedachten.

De beperkende gedachten, want dat zijn de gedachten die zeggen dat we het toch niet kunnen, merkte ik als eerst op in mezelf. Ik schreef in mijn vorige blog over mijn onzekerheid, maar de negatieve gedachten die ik had, zoals ik ben te dom, bleken alleen niet waar. Ik leerde door de jaren heen dat ik best wel wat en meer in mijn mars heb. Maar doordat ik de gedachten bij mezelf kon herkennen, begon het me ook op te vallen bij anderen.

Waarom val je de lezer hiermee lastig?

Eén van de eerste keren dat ik die gedachten opmerkte in een professionele setting, was toen ik journalist was bij een vakblad. Er werd een tweede journalist aangenomen en ik werd geacht haar mee te nemen in het reilen en zeilen van het magazine. Ik hielp haar beter schrijven, net zoals anderen dat bij mij hadden gedaan. Ik stelde haar vragen als ‘waarom val je de lezer hiermee lastig?’, zoals anderen die vraag aan mij hadden gesteld.

Maar nog meer dan taalkundig advies hoopte ik haar meer zelfvertrouwen te geven. Ze kon al zoveel, maar ze werd in de weg gezeten door haar hoofd. Natuurlijk lukte het soms niet of had ze weleens een negatieve ervaring, maar het was vooral haar eigen zicht dat vertroebeld was. En juist dat zorgde ervoor dat schrijven een pijnlijke ervaring werd, waarmee haar idee dat ze het niet kon werd bevestigd. Gelukkig leerde ze door de jaren heen meer op zichzelf te vertrouwen en zelfs plezier te beleven aan het schrijven.

Cogito ergo sum – ik denk dus ik ben

Het zal de verlichting zijn geweest waardoor we ons hoofd en alles wat zich daarin afspeelt zo serieus zijn gaan nemen. Cogito ergo sum – ik denk, dus ik ben. Als we het kunnen bedenken, dan moet het wel waar zijn. Maar als ik iets heb geleerd door de jaren heen is dat we helemaal niet onze gedachten zijn. Dat ons hoofd in staat is volledige werelden bij elkaar te denken die ver van de werkelijkheid afstaan.

Dat onze gedachten met ons aan de haal gaan, werd ook duidelijk tijdens een traject met een klant die een boek schreef. De eerste versie van het boek was onduidelijk, het was warrig en niet logisch opgebouwd. Ik deed daarom met hem een sessie waarbij we alle elementen uit het boek opschreven en in een logische volgorde weer achter elkaar plakten. Na de sessie schreef hij verder aan zijn boek. Tot zijn hoofd met hem aan de wandel ging.

Ik stop ermee

‘Het gaat me niet lukken’, appte hij me. ‘Ik stop ermee.’ Ik schrok me natuurlijk een ongeluk, wat was er gebeurd?! De vorige keer dat ik hem sprak ging het prima, hij had er zin in en nu een paar dagen later was hij als een blad aan een boom veranderd. Ik belde hem. ‘Ik kijk nu naar het verhaal en ik denk gewoon dat het niet goed genoeg is.’ Ik vroeg hem: ‘Maar waarom heb je nu twijfels? Wat is er veranderd?’

Hij had het zwaar gevonden. Om zijn verhaal weer opnieuw te schrijven. En omdat het hem zoveel moeite kostte, dacht hij dat hij het niet kon. Dat hij niet degene was die het verhaal zou moeten schrijven. Dat hij maar beter andere dingen kon gaan doen die hem direct business zouden opleveren. Hij dacht dat het van een leien dakje zou moeten gaan en nu het dat niet ging, begon hij aan zichzelf te twijfelen. Dus: er was iets mis met hem, hij kon het niet.

Het ligt aan ons dat alles ons niet komt aanwaaien

Ik snap het wel, we denken dat het anderen eenvoudig afgaat. Wat ‘het’ dan ook is. Het is een vloek van deze tijd. We hoeven maar een rondje te scrollen over Instagram en we denken dat het aan ons ligt. Maar niets wat van belang is komt makkelijk. Ik durf zelfs wel te zeggen dat je veel weerstand zal ervaren als je werk gaat doen dat écht gedaan moet worden, of het nu het schrijven van een boek of het werken aan je ziel is.

Dus dan komen gedachten op als ‘ik kan het niet’, ‘ik ben niet goed genoeg’, ‘mijn verhaal is niet goed genoeg’. Dat is oké, dat is menselijk, maar het is niet per definitie waar. Ik denk zelfs dat het in veel gevallen niet waar is. Oké, als je denkt dat je zonder opleiding een vliegtuig kan besturen, dan is de kans groot dat je het echt niet kan, maar als we eerlijk zijn, hebben we die ik-kan-het-niet-gedachten vooral over dingen die we wel degelijk kunnen, maar waar we als de dood voor zijn. Om te falen of juist te slagen.

Jij zal die gedachten waarschijnlijk ook hebben

Als ik je dus ga helpen met schrijven via mijn schrijfcursus en je gaat werken aan je schrijftalent, dan zal je die gedachten waarschijnlijk ook hebben. Je zal denken dat je het niet kunt, dat je niet goed genoeg bent, dat je niets van belang te vertellen hebt. Maar ik zal je vertellen dat je zeker kunt leren schrijven, dat je goed bent zoals je bent en dat het verhaal dat jij te vertellen hebt voor de juiste oren een gift zal zijn.

En nee, het is dus wat mij betreft niet: cogito ergo sum. Nee, het is: sum, ergo sum. Ik ben, dus ik ben. Je gedachten heb je, je bent ze niet. Dus als je stemmetje weer eens zegt dat je toch niet kan schrijven, dat je niets belangrijks te melden hebt, dat je altijd een 6’je zal blijven, lach en vertel die gedachte dat hij het vast goed bedoelt, maar dat je toch ervoor gaat. Dat je hebt besloten beter te leren schrijven, dat je doorzet als het even zwaar is en dat je jouw verhaal vertelt, no matter what.

Wat is jouw allergrootste innerlijke draak? Laat je het me weten?


One Comment

Leave a Reply

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.